Praktijkperikelen

19 sep 2019
In de laatste week van augustus is een foto van een ingezonden brief aan Medisch Contact gedeeld op sociale media, met vele reacties tot gevolg. De NVFK heeft hier een korte reactie op gegeven. Daarin heeft de NVFK afstand genomen van de werkwijze zoals beschreven in de brief. Daarnaast heeft de NVFK een oproep gedaan contact met ons op te nemen om ons te informeren over vergelijkbare werkwijzen.

Het verhaal

Snel na publicatie ontvingen wij een reactie van de praktijk die het betrof. Dit gaf de NVFK de mogelijkheid om wederhoor te plegen, de eerste stap uit het stroomschema Kwaliteit van Zorg. En in deze situatie blijkt hoe belangrijk wederhoor is.

In het gesprek met Bert Halfwerk, kinderfysiotherapeut, docent aan de Master Kinderfysiotherapie van de Hogeschool Utrecht, medeauteur van het NVFK Gedragsprotocol Kinderfysiotherapie in het Basisonderwijs en praktijkeigenaar van een grote kinderfysiotherapiepraktijk, zijn een aantal belangrijke zaken opgehelderd.

Wij waarderen het dat hij zijn kant van het verhaal wil toelichten:

Reactie op “Best lucratief, zo’n kleuterfysio”.

In het Medisch Contact van 14 augustus jl.  verscheen een ingezonden brief in het katern Praktijk Perikelen. De omschreven werkwijze zou door ondergetekende zo zijn uitgevoerd. Het stukje bevat pertinente onjuistheden, wat mij noopt tot een reactie. Niet alleen wordt mijn gedachtengoed onderuit gehaald, ook de beroepsgroep wordt hier te kijk gezet. Immers bij misstanden zou de beroepsgroep als eerste kunnen/moeten ingrijpen.

Project: Kinderfysiotherapie in het basisonderwijs

Dit plan werd samen met de directie van een samenwerkingsverband van basisscholen in Zwolle, vanaf 2012 ontwikkeld. In dit plan is uitgegaan van wat de beroepsvereniging NVFK in dit kader voorschrijft; een hulpvraag op het gebied van de motorische ontwikkeling kan door een leerkracht als eerste gesteld zijn. Die deelt dit met de betrokken ouder en na inbreng van de intern begeleider van een school, doet de ouder de aanmelding bij een kinderfysiotherapiepraktijk. Het onderzoek vindt in de praktijk plaats en de begeleiding kan in de praktijk of school plaatsvinden. Afstemming van behandelplan en -doelen vindt plaats met ouders, leerkracht en intern begeleider. Daarnaast houden we ons aan de inrichtingseisen van de beroepsgroep, ook binnen de school. Tot zover de context.

Screening

Op veel scholen zijn we op bovenstaande wijze al een aantal jaren aan het werk. De laatste jaren kwamen er steeds meer verzoeken over een screeningsonderzoek van vnl. oudste kleuters (leeftijd 5 jaar 0 maanden tot 6 jaar 2 maanden).  Na overleg met de GGD (schoolartsendienst) werd besloten om het oudste kleuteronderzoek vanuit onze kinderfysiotherapiepraktijk te gaan ontwikkelen.  Jaren geleden hield de GGD  de motorische ontwikkeling van de kinderen bij, maar tegenwoordig is hier geen tijd/ruimte meer voor en dus is er geen organisatie meer die de kinderen volgt in hun motorische ontwikkeling na hun 3de jaar. Twee jaar geleden is de 1e screeningspilot geweest. Er bleek voldoende werkbare informatie uit dit onderzoek te komen. Zo konden we na afloop met de intern begeleider en onderbouw leerkrachten de resultaten doorspreken op kind- (op welke motorische vaardigheden valt het uit?)  en op groepsniveau (wat is er op groepsniveau onvoldoende aangeboden?). Kinderen die onder percentiel 5 scoorden kregen het advies om bij een kinderfysiotherapeut verder onderzoek te laten doen (wederom na inbreng van leerkracht en intern begeleider). Ook liepen we tegen het feit aan dat veel kinderen onvoldoende handig bleken om tijdens spel (binnen en buiten) zich te ontwikkelen. Er werd contact gelegd met een promovenda van de CALO van Windesheim en een psychomotore therapeut (PMT). Beiden hebben een bewegingsonderwijs aanbod gemaakt: Argeloos Bewegen als motor voor ontwikkeling, gericht op Meedoen – Lef – Zelfvertrouwen.   Binnen dit aanbod is er een “training-on-the-job”. Leerkrachten worden tijdens hun eigen gymles geschoold in aanbieden van diverse bewegingsvormen. Ouders worden in de loop van de 10 weken die dit programma duurt, uitgenodigd te komen kijken. Na afloop is er een sport/spel advies naar ouders geformuleerd.

In schooljaar 2018-2019 werd de pilot afgerond met o.a. een onderzoek naar de effectiviteit van de (niet paramedische) interventie.  In dat schooljaar vond ook het onderzoek op verzoek van de directie van de betreffende school van het kind waar deze moeder over schrijft, plaats. Samen met de intern begeleider werd er een brief opgesteld voor ouders over de aard en het doel van het oudste kleuteronderzoek. Ouders gaven schriftelijke toestemming voor dit onderzoek, waarna het onderzoek in school plaats vond.  De uitkomsten werden besproken met de intern begeleider (helaas zonder aanwezigheid leerkrachten).  De uitslag werd aan alle ouders middels een brief meegedeeld (met vermelding dat wanneer er vragen over dit onderzoek waren, ouders mij direct konden bellen) Bij de brief zat een folder van wat de GymExtra inhield.  Later bleek dat er vanuit de ib-er geen overdracht was gegeven over de uitkomsten van het onderzoek naar de leerkrachten toe. Hierdoor bleken de leerkrachten gefrustreerd te zijn omdat ze naar ouders toe te weinig informatie terug konden geven. Er is daarom op een later tijdstip alsnog een overleg met hen geweest om de uitslagen te bespreken. De GymExtra interventie werd gestart.

Er werden 13 jongens en 14 meisjes onderzocht met een gevalideerd screeningsinstrument. Van deze 27 kinderen bleken er 3 kinderen te zijn, voor wie nader kinderfysiotherapeutisch onderzoek werd geadviseerd. Er waren 2 niet-akkoordverklaringen. We kregen geen zicht op hoe groot de oorspronkelijke groep oudste kleuter van deze school was.

Bovenstaande werkwijze is steeds transparant gecommuniceerd naar betreffende school en ouders. Wat opvalt in het artikeltje, zijn de verschillende onjuistheden als u bovenstaand leest. Wat ik ook erg vervelend vind, is dat er vooraf aan het plaatsen van het stukje geen hoor-en-wederhoor heeft plaatsgevonden. Moeder had ook direct geen toestemming kunnen geven of na afloop alsnog bezwaar bij ondergetekende kunnen maken. Uit een gesprek met de schrijfster blijkt dat zij een filosofische kijk heeft getracht weer te geven en daarom een en ander had aangedikt.

Inmiddels is het stukje zijn eigen leven gaan leiden op Facebook, wat nog verder beschadigend heeft gewerkt op het ontwikkelen van dit plan, dat nota bene ontwikkeld is op verzoek van de directie van het samenwerkingsverband.

Wat was nu het doel van deze pilot?

Allereerst vroege signalering van motorische problemen; uit de wetenschap weten we hoeveel invloed motorische ontwikkeling op andere ontwikkelingsgebieden heeft. Ik denk dat we vanuit de kinderfysiotherapie preventief kunnen werken om latere (en veelal heftiger) problemen voor te kunnen zijn.  Ten tweede: kinderen bewegen steeds minder in en buiten school en onderbouwleerkrachten weten niet goed meer hoe een bewegingsles aan kleuters vorm te geven: hier willen we meer scholing “on the job” gaan geven. Hier zijn kinderen, hun ouders en leerkrachten bij gebaat. Inmiddels weten we dat dit doel op bovenbeschreven wijze behaald is.

Zijn er nu overbodige zorgkosten gemaakt? Het gehele onderzoek is onbekostigd gedaan en (de niet paramedische) begeleiding is betaald vanuit de schoolwereld. De 3 kinderen die uit het onderzoek kwamen, waren we waarschijnlijk later in hun schoolloopbaan wel tegen gekomen met een motorische hulpvraag.  Misschien dat we op bovenstaand beschreven wijze de kinderen een makkelijker start in groep 3 hebben kunnen geven. Gezien de commotie die het onderhavige stukje teweeggebracht heeft, durf ik bijna niet meer een vervolgonderzoek voor te stellen naar deze verwachting.

Bert Halfwerk, senior kinderfysiotherapeut, Mppt
https://www.argeloosbewegen.nl/
https://www.berthalfwerk.nl/

De werkwijze die door de praktijk gehanteerd is, past in de stappen die in het Gedragsprotocol Kinderfysiotherapie in het Basisonderwijs zijn opgenomen. Er is in deze situatie geen sprake van ongeoorloofd binnenhalen van patiënten.

Het bestuur van de NVFK betreurt het dat een kinderfysiotherapeut met een goede reputatie en ambities om het vak kinderfysiotherapie te blijven ontwikkelen door een brief vol onwaarheden in een kwaad daglicht is gesteld. Daarnaast is het jammer dat het vak kinderfysiotherapie negatief in beeld is gebracht. Wij zullen als bestuur van de NVFK dan ook een reactie sturen naar Medisch Contact.

Mochten er naar aanleiding hierover nog vragen zijn, mail deze dan naar nvfk@kngf.nl.

Trefwoorden: